U sistemu prava intelektualnog vlasništva, oznake geografskog porijekla
su segment u kojem Bosna i Hercegovina ima naveći potencijal. Uz to,
poljoprivredna proizvodnja jedna je od osnovnih privrednih grana Bosne
i Hercegovine. Sve veći zahtjevi za proizvodima domaćeg, provjerenog
porijekla, kao i zabrinutost kupaca za zdravstvene aspekte ishrane, proizvode sa
oznakom geografskog porijekla posljednjih nekoliko decenija stavljaju u fokus
interesovanja. Travnički/Vlašićki sir jedan je od domaćih, autohtonih, poznatih
proizvoda koji nije u potpunosti zaštićen oznakom geografskog porijekla pred
nadležnim Institutom za intelektualno vlasništvo Bosne i Hercegovine. Rad traga
za odgovorom na pitanje da li Travnički/Vlašićki sir ispunjava uslove za zaštitu
oznakom geografskog porijekla, te koji je prijedlog modaliteta zaštite. Rezultati
istraživanja pokazuju da proizvod ima dugogodišnju pozitivnu reputaciju, ali i
da je došlo do razdvajanja naziva na Travnički i Vlašićki sir, kao i razdvajanja
korištenih sirovina za proizvodnju, te geografskog područja proizvodnje. Zbog
toga se daje prijedlog da Vlašićki sir bude zaštićen kao geografska oznaka ili
eventualno ime porijekla za sir od ovčijeg mlijeka, dok bi naziv Travnički sir bio
zaštićen također kao geografska oznaka za sir od kravljeg mlijeka. 

In the system of intellectual property rights, geographical indications are the
area in which Bosnia and Herzegovina has the greatest potential. In addition,
agricultural production is one of the basic economic branches of Bosnia and
Herzegovina. Increasing demands for products of domestic, verified origin, as
well as customers’ concerns about health aspects of foodstuffs, have put products
with geographical indications in the focus of interest in last few decades. The
Travnik/Vlašić cheese is one of the domestic, autochthonous, well-known
products that is not fully protected geographicla indication before the competent
Institute for Intellectual Property of Bosnia and Herzegovina. The paper seeks an
answer to the question of whether Travnik/Vlašić cheese meets the conditions for
protection as geographical indication, and what would be appropriate modality
of protection. The research results show that product has a reputation, but also
that there was a separation of the names of Travnik and Vlašić cheese, as well as
a separation of the raw materials used for production, and the geographical area
of production. For this reason, the proposal is that Vlašić sir should be protected
as protected geographical indication for sheep’s milk cheese, while the name
Travnik cheese should also be protected as protected geographical indication for
cow’s milk cheese.

Imovinski kriminalitet čine sva krivična djela usmjerena protiv imovine,
gdje počinilac nastoji da sebi ili drugom pribavi protivpravnu imovinsku
korist ili da nekom prouzrokuje štetu. Pravo na imovinu jedno je od osnovnih
ljudskih prava koje uživa ustavno-pravnu i međunarodnu zaštitu. Autori se
u radu bave osnovnim pojmovima koji se tiču imovinskog kriminaliteta, te
zakonskom regulacijom krivičnog djela krađe u zakonodavstvu Federacije
Bosne i Hercegovine, Republike Srpske i Brčko distrikta Bosne i Hercegovine.
Provedeno je i empirijsko istraživanje, gdje su uzorak činili 628 punoljetnih
osoba koje su optužene za počinjenje krivičnog djela krađe na području
Tuzlanskog kantona za period od 2018. do 2021. godine. Radi se o podacima,
koji su ustupljeni od strane Federalnog zavoda za statistiku Federacije Bosne i
Hercegovine. Varijable koje su korištene u istraživanju su: udio broja optuženih
osoba za krivično djelo krađe u ukupnom broju optuženih osoba za krivična
djela protiv imovine na području Tuzlanskog kantona, vrsta odluke, spol, bračni
status, radni status, ranija osuđivanost, godine starosti, dužina trajanja izrečene
kazne zatvora, iznos izrečene novčane kazne i izrečena sudska opomena.

Property crime consists of all criminal offences directed against property,
where the perpetrator tries to obtain illegally property gain for himself or
others or to cause damage to someone. The right to property is one of the basic
human rights that enjoys constitutional, legal and international protection. In
the paper, the authors deal with the basic concepts related to property crime,
and the legal regulation of the criminal offence of theft in the legislation of
the Federation of Bosnia and Herzegovina, Republic of Srpska and Brčko
District of Bosnia and Herzegovina. Empirical research was also conducted,
where the sample consisted of 628 adults who were accused of committing the
crime of theft in the area of Tuzla Canton for the period from 2018 to 2021.
These are data provided by the Federal Bureau of Statistics of the Federation
of Bosnia and Herzegovina. The variables used in the research are: the share
of the number of accused persons for the criminal offence of theft in the total
number of accused persons for criminal offences against property in the area
of Tuzla Canton, type of decision, gender, marital status, work status, previous
convictions, age, length of imposed prison sentences, the imposed fine and the
imposed court warning.

Privrednim subjektima, prirodno motivisanim za što većim sticanjem dobiti, kao
i samim povećanjem plasmana i prodaje proizvoda, nije dozvoljeno poduzimanje
mjera i radnji kojima će se drugi tržišni akteri dovesti u neravnopravan položaj.
Postoje tri osnova oblika narušavanja prava konkurencije, dok je za potrebe ovog
rada u poseban fokus stavljen proces koncentracije privrednih subjekata. Ovaj
proces može biti ostvaren na različite načine te ga, samim tim, prati izuzetno
veliki broj specifičnosti koje moraju biti uzete u obzir, odnosno sagledane na
pravi način i iz više konteksta, da bi se pravilno procjenio njegov uticaj na
tržišnu strukturu. Zbog toga se nacionalnim zakonodavstvima propisuju jasne
procedure za koncentraciju privrednih subjekata, nastojeći na takav način pružiti
adekvatnu i potpunu zaštitu tržišta i svih njegovih sudionika. Obzirom da je
Bosna i Hercegovina direktno upućena na tržište Evropske unije, u fokus ovog
rada stavljen je detaljan prikaz strukture, odnosno legislativnog i institucionalnog
okvira prava konkurencije i koncentracije privrednih subjekata na području
Evropske unije i Bosne i Hercegovine.

Business entities, naturally motivated by making a bigger profit, as well as
improving placement and disposal of the their product, are not allowed to make
steps that will lead other business actors to a inferior position. There are three
main forms of violating the law of competition, but for the needs of this paper
main focus was put on the merger control of business entities. This proces can be
achived in different ways and because of that, is followed by enormous number
of specifities, which need to be taken in to considiration, that is to be percived in
the right way and in many contexts, in order to correctly estimate it’s effect on the
market structure. Consequently, national legislations are given clear procedures
for merger control of business entities, and by that aspire for adequate and whole
protection of the market and of all participants. Because Bosnia and Herzegovinais
directly involved in the market of European Union, in the focus of this paper was
put a detailed structural display, that is legislative and institutional frame for the
law of competition and merger control of business entities in the European Union
and Bosnia and Herzegovina.